ေပ်ာက္ဆံုးသြားတဲ့ ေျခရာေတြနဲ႔ျမစ္ (၂)

Posted: June 28, 2011 in သမိုင္း

ေသာတရွင္ မိတ္ေဆြမ်ားခင္ဗ်ား

ဦးသန္႔ျမင့္ဦးရဲ႔ ေျခရာေဖ်ာက္ျမစ္ (The River of Lost Footsteps) စာအုပ္မွာ ပထမအခန္း ကို ပါေတာ္မူခန္း ကာလ အေျခအေနနဲ႔ စခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ကိုယ့္ထီး ကိုယ့္နန္း ကိုယ့္က်ငွန္းနဲ႔ မင္းေနျပည္ေတာ္လို႔ ျမင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ သီေပါမင္းပါေတာ္ မမူမီ ကာလ အေျခအေနကို စာေရးသူက မေထာက္မညႇာဘဲ တင္ျပခဲ့ပါတယ္။ တခ်ိန္က ဗမာမင္း ေတြရဲ႔ အင္ပိုင္ယာခ်ဲ႔ထြင္ေရးစိတ္ကူးေတြဟာ ၁၈၂၄ ခုႏွစ္၊ ၁၈၅၂ ခုႏွစ္ေတြ မွာ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ပထမ-ဒုတိယစစ္ပြဲေတြ ရႈံးၿပီးတဲ့ကာလမွာေတာ့ ရပ္ဆိုင္းထားခဲ့ရပါၿပီ။

ကမ္းရိုးတန္းတေလွ်ာက္ကို သိမ္းပိုက္ထားတဲ့ ၿဗိတိသွ် ေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံစီးပြားေရးကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္ခဲ့ သလို၊ အိမ္နီးခ်င္း တရုတ္ႏိုင္ငံထဲမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္မီး ေၾကာင့္ လည္း သက္ေရာက္ရိုက္ခတ္မႈေတြ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ နန္းတြင္း အရႈပ္ေတြပံုေတြကလည္း ရွိေနပါေသးတယ္။

ေျပာရရင္ အင္းဝေရႊနန္းေတာ္ရဲ႔ စီးပြားေရးအေျခအေနက ယိုယြင္းက်ဆင္းေနပါတယ္။ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ ရာသီဥတု ေဖာက္ ျပန္ေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ အယ္လ္နီႏို (Al Nino) အပူလိႈင္းေၾကာင့္လည္း မိုးေခါင္ေရရွားဒဏ္ကို ဆိုးဆိုး ရြားရြား ခံစားေနခဲ့ၾကရပါတယ္။ အထက္ျမန္မာႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံေရးအရ ခိုလႈံလာသူ ဒုကၡသည္ေတြ၊ စီးပြားေရးအရ ေျပာင္းေရႊ႔လာသူ ေတြကလည္း ၿဗိတိသွ်ေတြ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ကမ္းရိုးတန္းေဒသေတြဆီကို တဖြဲဖြဲ ေျပာင္းေရႊ႔ အေျခခ် လာေနၾကပါတယ္။ ေျပာရေၾကးဆိုရင္လည္း ၿဗိတိသွ်ေတြ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ေဒသေတြက ပိုလို႔ လံုျခံဳေရးရွိသလို လုပ္စားကိုင္စား ပိုေကာင္း သလိုေတာင္ ျဖစ္ေနခဲ့တယ္ ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရအဖို႔ကေတာ့ အေထြေထြ ဖက္ေပါင္းစံု အက်ပ္အတည္းေတြ ၾကံဳေနရတဲ့ ကာလပါ။

ဒီအခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို က်ဴးေက်ာ္လာေတာ့မယ့္ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီေတြဖက္က အေျခအေနကိုလည္း စာေရး သူက ႏိႈင္းယွဥ္ တင္ျပထားခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ကို သိမ္းပိုက္လာမည့္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ဟယ္ရီ ပရင္ဒါဂတ္စ္ က ထူးခြၽန္နာမည္ ႀကီးေနတဲ့ စစ္သားပါ။ အိႏၵိယတပ္ေတြ ပုန္ကန္မႈကို ႏွိမ္နင္းခဲ့ဖူးသလို၊ အဘစ္ဆီးနီးယားေဒသကိုလည္း က်ဴးေက်ာ္ သိမ္းပိုက္ ေအာင္ျမင္ ထားတဲ့သူပါ။ သူကိုယ္၌က ျမန္မာျပည္ကို က်ဴးေက်ာ္ေရးအတြက္ စိတ္ဝင္တစားျဖစ္ေနသလို၊ ကိုယ္တိုင္ ဘယ္သူမွ မခိုင္းဘဲ ကင္းေထာက္ အခ်က္အလက္စုေဆာင္းထားတာ ေတြ ရွိေနပါတယ္။ သူက စနစ္တက် ျပင္ဆင္အစီအစဥ္ခ်ၿပီး၊ လိုအပ္တဲ့ ဗ်ဴရိုကေရစီ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ျဖတ္ၿပီးတဲ့ အခါမွာေတာ့ အဆင္သင့္လို ျဖစ္ေနပါၿပီ။ သူ႔ရဲ႔ ဗမာျပည္သိမ္း ေရွ႔တန္းတပ္ဖြဲ႔မွာ စစ္သားအင္အား ၁၀,၀၀၀ ပါၿပီး ေျခလွ်င္တပ္မ ၃ ခုပါပါတယ္။ ျမန္မာျပည္သိမ္း စစ္ဆင္ေရးက ေနာက္ေနာင္မွာ စစ္ေက်ာင္း ေတြ သင္ရမယ့္ တကယ့္အစီအစဥ္တက်မ်ဳိးျဖစ္ေအာင္ သူက ျပင္ဆင္ခဲ့ပါ တယ္။ ေနာက္ဆံုးေပၚ စစ္လက္နက္ေတြ ကိုလည္း စမ္းသံုးဖို႔ ျပင္ထားခဲ့ၿပီး သူ႔ရဲ႔ ေရတပ္မီးသေဘၤာေတြက ၅ မိုင္ေက်ာ္ ရွည္လ်ားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အဲသည္ အခ်ိန္က မက္ဇင္ (Maxim) လို႔ေခၚတဲ့ က်ည္တြဲနဲ႔ ပစ္ရၿပီး တမိနစ္ကို က်ည္ ၅ဝဝ ေက်ာ္ပစ္ႏိုင္တဲ့ ေနာက္ဆံုးေပၚ စက္ေသနတ္ကိုလည္း မႏၱေလး တိုက္ပြဲမွာ စမ္းသံုးၾကည့္ဖို႔ ျပင္ဆင္လာခဲ့ပါတယ္။

တဖက္မွာ ၿဗိတိန္မွာရွိေနတဲ့ အစိုးရကိုလည္း ၾကည့္ရေအာင္ပါ။ အဲသည္အခ်ိန္က ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ကြန္ဆာေဗးတစ္ပါတီက ရန္းေဒါ့ဖ္ ခ်ာခ်ီ ပါ။ ေနာက္ပိုင္း လူသိမ်ားတဲ့ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဝင္စတန္ခ်ာခ်ီ ရဲ႔ ဖခင္ျဖစ္သူပါ။ ၁၈၈၅ ခုႏွစ္ကာလ အစက ၿဗိတိန္ အတြက္ အေျခအေနမလွတဲ့ ႏွစ္လို႔ဆိုရင္ရပါတယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ လယ္သမား သူပုန္ကို ႏွိမ္နင္းႏိုင္ခဲ့တဲ့ ၿဗိတိသွ် တိုက္တိုင္း ေအာင္တပ္က အာရွမိုင္းနားေဒသ အီဂ်စ္မွာ အလဲအကြဲျဖစ္ခဲ့ရ ပါတယ္။ သတင္းစာေတြက ေရးၾကေတာ့လည္း အရွက္ရစရာ အေျခအေနပါ။ တဖက္မွာ အေမရိကန္က အင္အားတက္လာၿပီး စီးပြားေရး-နယ္ေျမေရးရာေတြမွာလည္း အၿပိဳင္ျဖစ္လာေန ပါၿပီ။ ျပည္တြင္းမွာ စီးပြားက် ဆင္းေနၿပီး အိုင္ယာလန္သူပုန္ထမယ့္ အေရးလည္း ရွိေနပါတယ္။

ျမန္မာျပည္ကို သိမ္းပိုက္မယ့္ အေရးကေတာ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတာ့လည္း လိုပါေသးတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ နန္းတြင္း အရႈပ္ ေတာ္ပံုေၾကာင့္ မင္းညီမင္းသားေတြကို သီေပါဘုရင္က ရိုက္သတ္တဲ့ကိစၥေတြကလည္း အိႏၵိယ သတင္းစာေတြမွာ ေဖာ္ျပ ေရးသားခဲ့ၾကၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအဖို႔ အေတာ့္ကို အျမင္မေကာင္းဖြယ္ ျဖစ္ေနရတဲ့ အေျခအေနပါ။ ဥေရာပတိုက္သား ေတြ အျမင္မွာေတာ့ သီေပါဘုရင္က မူးယစ္ဖိႏွိပ္ေနတဲ့ အရည္မခ်င္း မရွိတဲ့ ဘုရင္ပါ။ တဖက္မွာလည္း အဲသည္ အခ်ိန္က စေကာ့လူမ်ဳိး ေတာင္အာဖရိကကို စူးစမ္းေလ့လာခဲ့သူ ပညာရွင္ အာခ်ီေဘာ ကိုလ္ကူဟြန္း (Archibald Colquhoun) ရဲ႔ စာအုပ္ေတြကလည္း သူ႔အေပၚ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ ရွိခဲ့တယ္ ဆိုပါတယ္။ ပညာရွင္ အာခ်ီေဘာက ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ဗမာ လူမ်ဳိးအေၾကာင္းေတြ ေရးခဲ့ဖူးၿပီး၊ သူက ျမန္မာျပည္ဟာ ကမၻာ့ အေကာင္းဆံုး တံခါးမဖြင့္ရေသးတဲ့ ေစ်းကြက္ႀကီးလို႔ ဆိုခဲ့ပါတယ္။ ၿဗိတိသွ်ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရးနဲ႔ စက္မႈ လုပ္ငန္းေတြ ျပန္ေခါင္းေထာင္လာေစဖို႔ ဒီလမ္းကို ျဖတ္ရလိမ့္ မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာဘုရင္ကို ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ရင္ ျမန္မာျပည္ဟာ ၿဗိတိန္ရဲ႔ မိတ္ေဆြေကာင္းျဖစ္လာမယ္။ အိမ္နီးခ်င္း တရုတ္ႏိုင္ငံက အခြင့္အလမ္း၊ ႂကြယ္ဝမႈေတြ ႏိႈက္ယူဖို႔လည္း လမ္းေပါက္ပဲလို႔ ေရးခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ခ်ာခ်ီက လြတ္လပ္တဲ့ ႏိုင္ငံတခုကို အလကားေနရင္း စစ္ေၾကညာလို႔ မရပါဘူး။ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ အက်ဳိးစီးပြား ေတြကလည္း လိုပါေသးတယ္။ အဲသည္အခ်ိန္မွာ ပရပ္ရွားအင္ပိုင္ယာကို စစ္ရႈံးခဲ့တဲ့ ျပင္သစ္က ဥေရာပေဒသ အျပင္ဖက္ အာရွတိုက္မွာ အင္အားျပန္ျပဖို႔ ႀကိဳးစားေနခဲ့ပါတယ္။ ဗီယက္နမ္၊ အာနန္၊ တုံကင္ ေဒသေတြ၊ ကမ္ေဘာဒီးယား၊ လာအိုေဒသ ေတြကို ၾသဇာခ်ဲ႔ထားပါၿပီ။ ျပင္သစ္ကို အင္ဒိုခ်ဳိင္းနားကို ေပးထားတာ ေတာ္လွၿပီ။ သီေပါမင္းနန္းေတာ္ကို ေျခရႈပ္လာတာကို ေတာ့ ၿဗိတိသွ်က သည္းညည္းခံၾကည့္ မေနႏိုင္ ေတာ့ပါဘူး။

ဒါေပမယ့္ ျပင္သစ္က ေျခရႈပ္တာထက္စာရင္ ျမန္မာဖက္က သံတမာန္ေရး ခုခံဖို႔ ဆက္စပ္ခဲ့တာလို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာ ျပည္ကို အခ်ဳပ္အျခာပိုင္ ႏိုင္ငံတခုအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ အဂၤလိပ္-ျမန္မာစစ္ပြဲအၿပီး မွာ အင္းဝေရႊနန္းေတာ္က သံအဖြဲ႔ေတြ ဥေရာပကို လႊတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဂၤလန္ကေတာ့ ျမန္မာျပည္အေရးကို ကလကတၱားမွာရွိတဲ့ အိႏၵိယအစိုးရကသာ တဆင့္ကိုင္ တြယ္မယ္။ လန္ဒန္က ႏိုင္ငံျခားေရးရံုးက မကိုင္တြယ္ဖူး ဆိုပါတယ္။ တနည္းေျပာရရင္ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာ ပိုင္ ႏိုင္ငံတခု အျဖစ္ အသိအမွတ္ မျပဳတာပါပဲ။ သည္ ေတာ့လည္း ျမန္မာဘုရင္က ျပင္သစ္ဖက္ကို လွည့္ရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းေတာ့ စစ္ေၾကညာစရာ လက္ငင္း အေၾကာင္းေတြ ျဖစ္လာတဲ့ ဘံုေဘဘားမား သစ္ကုမၸဏီ အျငင္းပြားမႈ ေတြအေၾကာင္းေတြ အရွည္မေျပာလို ေတာ့ပါဘူး။

ဒီလိုနဲ႔ ျမန္မာျပည္သိမ္း စစ္ျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။ ဒီေနရာမွာ စာေရးသူက လွ်ဳိ႔ဝွက္သည္းဖို ခ်စ္ဇတ္လမ္းတခု ကိုလည္း ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခဲ့ပါေသးတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ျမန္မာဘုရင့္ မိဘုရားရဲ႔ ကိုယ္လုပ္ေမာင္းမေတြ ထဲ မွာ မက္တီ ကာလို ဂရိဒီလို႔ ေခၚတဲ့ မႏၱေလးဖြား ဂရိ-ျမန္မာကျပား အမ်ဳိးသမီးတဦး ရွိခဲ့ပါတယ္။ သူက ဘုရင္ ခန္႔ထားတဲ့ ျပင္သစ္ အင္ဂ်င္နီယာ တေယာက္နဲ႔လည္း ေမတၱာမွ်ၾကပါသတဲ့။ ေနာက္ေတာ့ ျပင္သစ္ အင္ဂ်င္နီယာက ျပန္သြားၿပီးတဲ့ေနာက္ ျပင္သစ္မွာ အျခား တေယာက္နဲ႔ လက္ထပ္ခဲ့တယ္ ဆိုပါတယ္။ သည္ေတာ့ အသည္းကြဲရတဲ့ မက္တီက အမ်က္ႀကီးၿပီး ျပင္သစ္ကို လက္စားေခ်ဖို႔ ၾကံတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ သူက ဘုရင့္ နန္းေတာ္အရာရွိေတြထဲက အဂၤလန္ကို ေက်ာင္းတက္ ပညာေတာ္သင္သြားဖူးတဲ့၊ ၁၈၇၂ မွာ ၿဗိတိန္ဘုရင္မ ဝိတိုရိယကို သံအဖြဲ႔နဲ႔အတူ ပါသြားဖူးတဲ့ ေနမ်ဳိးသိဒၶိ ေက်ာ္ထင္ ကို ေမတၱာရွိဟန္ေဆာင္ၿပီး ေရႊနန္းေတာ္ရဲ႔ လွ်ဳိ႔ဝွက္ခ်က္ေတြ ခိုးယူ၊ အဂၤလိပ္ဆီကို အီတလီလူမ်ဳိးသူလွ်ိဳ ဂ်ီယိုဗန္နီ အင္ဒရီႏို ကတဆင့္ ပို႔ေပးခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ လွ်ဳိ႔ဝွက္အေၾကာင္းကေတာ့ ျပင္သစ္ကေန ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဆီကို ေရးတဲ့စာလို႔ ဆိုပါ တယ္။ ျပင္သစ္က ျမန္မာ ဘုရင္ဆီကို မဲေခါင္ တံုကင္ေဒသကေန လွ်ိဳ႔ဝွက္ လက္နက္ေတြ ေထာက္ပံ့ ေပးမယ္။ အျပန္အလွန္ အေနနဲ႔ ျမန္မာဘုရင္က ျပင္သစ္ကို ေက်ာက္စိမ္းေစ်းကြက္ လက္ဝါးႀကီး အုပ္ခြင့္ ေပးဖို႔လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒီအခ်က္က ဘယ္ေလာက္ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈရွိတယ္ေတာ့ ေသခ်ာ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ ေနာက္ဆံုး ၁၈၈၆ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာ ၂၈ ေန႔မွာေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ပရင္ဒါဂတ္စ္ မႏၱေလးကို ေျခခ်လို႔ ျမန္မာနန္းကို သိမ္းပိုက္ခဲ့ပါေတာ့ တယ္။ ျမန္မာေတြဖက္က တတ္ႏိုင္ သမွ် ခုခံခဲ့ၾကေပမယ့္လည္း ျမန္မာျပည္သိမ္းစစ္ပြဲက ထင္သေလာက္ မၾကာ ခဲ့ပါဘူး။ ဒီလိုနဲ႔ သီေပါဟာ ျမန္မာ ေတြရဲ႔ ေနာက္ဆံုးမင္းဆက္ျဖစ္ခဲ့ရၿပီး ျမန္မာျပည္ဟာလည္း သူ႔ကြၽန္ဘဝ ေရာက္ခဲ့ရပါေတာ့တယ္။ ေနာက္တပတ္မွာေတာ့ ဒီစစ္ပြဲ ကာလ နန္းတြင္းအေျခအေနေတြနဲ႔ ပါေတာ္မူေနာက္ပိုင္း အေျခအေနေတြကို ဆက္တင္ျပပါမယ္။ အားလံုး ၿငိမ္းခ်မ္း ေပ်ာ္ရႊင္ ႏိုင္ၾကပါေစ။

(ယခု ေဆာင္းပါးကို လြတ္လပ္ေသာအာရွအသံ ျမန္မာပိုင္းအစီအစဥ္ RFA မွ ထုတ္လႊင့္သြားခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ RFA ၏ မူပိုင္သာျဖစ္ၿပီး ျပန္လည္ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္သည္။)

(ေယာဟန္ေအာင္ ဘေလာ့မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s